Postnatale depressie bij papa's

door Sara Van den Broeck

Ongeveer 7 tot 20% van de nieuwe mama’s krijgt te maken met een postnatale depressie. Veel minder bekend is dat 5 tot 10% van de papa’s na de geboorte van hun eerste kind eveneens depressieve symptomen hebben. Carmen Wille van De Veilige Driehoek vertelt over de paternale postnatale depressie.

“Het is eerst en vooral belangrijk om een onderscheid te maken met de aanpassingsfase die heel veel ouders doormaken. Voor de overgrote meerderheid van hen is het zoeken en wennen na de geboorte van de baby. Dit gaat met ups en downs en kan weken tot maanden duren. Iedereen past zich aan op zijn eigen tempo. Dit is normaal en eigen aan een aanpassingsfase. Ook telkens wanneer de baby een sprongetje maakt, is het opnieuw even zoeken.”

Het testosteronniveau kan dalen bij jonge vaders, vooral bij diegene die heel betrokken zijn bij de zwangerschap.

“Bij een postnatale depressie is er meer aan de hand. Meestal gaat men ervan uit dat de oorzaak ligt bij veranderingen in de hormoonbalans van de mama’s. Mogelijks speelt dit ook mee bij de papa’s. Het testosteronniveau kan dalen bij jonge vaders, vooral bij diegene die heel betrokken zijn bij de zwangerschap. Maar wat een grotere rol kan spelen in het krijgen van een postnatale depressie zijn factoren als leeftijd van de ouders, financiële status, het sociaal vangnet, psychische kwetsbaarheid, trauma bij vorige zwangerschap en/of bevalling … De lijst is eindeloos.”

Niet alleen de mama’s

“Jonge mama’s worden in onze maatschappij vaker gescreend op psychische moeilijkheden. Op die manier wil men potentiële schade bij het kind zoveel mogelijk vermijden. Voorbeelden hiervan zijn minder oog hebben voor de gezondheid van het kind of hechtingsproblemen. Jammer genoeg worden papa’s hier nog niet in betrokken. Laat staan dat ze gescreend worden.”

“Nochtans kunnen ook papa’s negatieve gevoelens ervaren na de geboorte. Studies uit verschillende landen zoals Brazilië, VS en VK tonen aan dat 5 tot 10% van de papa’s zich depressief voelt na de geboorte van hun baby. Voor mama’s is er een label, namelijk postnatale depressie. Voor papa’s helaas (nog) niet.”

Blinde vlek

“Bij een zwangerschap horen heel wat testen en opvolging met bijvoorbeeld echo’s. Tijdens de bevalling staat de vroedvrouw of gynaecoloog de vrouw met raad en daad bij. Wie had er aandacht voor papa? Wie heeft hem ondersteund, wie was er voor hem die laatste maanden, wie had oog voor zijn mentaal welzijn, voor zijn ervaringen, voor zijn gevoelens? Dat is nog steeds een blinde vlek binnen onze hulpverlening. Hulpverleners mogen meer aandacht besteden aan de papa’s. Uit ervaring weten we dat papa’s vaak (onbewust) genegeerd worden. Ze krijgen een kleine baby in hun armen en weten vaak niet wat ze ermee aan moeten. Verstijfd van angst en stress blijven ze soms urenlang op dezelfde manier op hun stoel zitten.”

Uit ervaring weten we dat papa’s vaak (onbewust) genegeerd worden.

"In werkelijkheid merken we dat papa's een bevalling als traumatisch kunnen ervaren terwijl de bevalling 'goed' verlopen is. Dat gevoel moet worden onderdrukt omdat iedereen van het verwacht meteen de vaderrol op te nemen. Ze moeten zorgen dat de geboortekaartjes gedrukt worden, dat de suikerbonen klaarstaan, dat het huis proper is tegen de thuiskomst van het nieuwe gezinslid."

Emoties onderdrukken

“Zonder het goed en wel te beseffen leggen we druk op de schouders van papa’s. Hiermee bedoelen we zeker niet dat elke papa een trauma overhoudt aan de bevalling. Maar we mogen wel meer aandacht schenken aan de ervaring van de papa’s. Hoe heeft hij die 9 maanden beleefd, hoe voelde hij zich bij de echo’s, wat deed de bevalling met hem?”

“Door een life event (in dit geval de geboorte van de baby) te onderdrukken gaan we onbewust ook onze emoties onderdrukken. Dit wil zeggen dat we gewoon verder doen zoals voorheen en weinig tot geen aandacht geven aan wat we voelen en/of denken. Terwijl er net een enorm grote verandering heeft plaatsgevonden. Wanneer je dan als papa een psychische kwetsbaarheid hebt, is de kans op een (verdoken) postnatale depressie groter. Dit kan zich uiten in klachten als vermoeidheid, irritatie, angst, concentratieproblemen, meer alcoholgebruik, zich waardeloos voelen, roekeloos gedrag …”
 

Hoe kan je moeilijkheden voorkomen of tijdig ingrijpen?

  1. Het erkennen van het probleem is de grootste en moeilijkste stap. Wanneer die is gezet kan er gewerkt worden naar herstel.
  2. Zoek steun. Bijvoorbeeld bij je partner of een goede vriend. Het is voor jou een grote steun te weten dat er 1 of meerdere mensen zijn waar je je verhaal kan doen en dit zonder dat ze oordelen. Er bestaan ook praatgroepen en lotgenotengroepen.
  3. Slaap. Maak een slaapschema op samen met je partner. Je moet kunnen recupereren en voor jezelf zorgen.
  4. Zelfzorg. Neem iedere dag even tijd voor jezelf. Ga wandelen, fietsen of lees een boek in bad.
  5. Probeer betrokken te zijn bij de zorgen van je baby. Je baby vasthouden, knuffelen en bestuderen zal ervoor zorgen dat jullie band sterker wordt. Vraag aan je partner dat ze je de dingen laat doen op jouw manier.  
  6. Zoek professionele hulp indien je er zelf niet uit geraakt.

 

Voor meer info, surf naar de website van De Veilige Driehoek.

Reactie toevoegen

logo viva-svv

De inhoud van de site kan veranderen naargelang je een andere regio kiest.