Javascript en cookies zijn nodig om deze site te bekijken

slachtoffer versus dader

door Charlotte

Seksueel geweld is een heel ingrijpend fenomeen, zowel de daad zelf als de nasleep. Het is die nasleep waar ik het even over wil hebben.

Laten we starten met het belangrijkste: bij verkrachting mag de schuld nooit bij het slachtoffer gelegd worden. De enige schuldige is de dader zelf. Dat is duidelijk. Of niet? Het is frappant om te zien hoe vaak slachtoffers van verkrachting verweten worden zelf (deels) verantwoordelijk te zijn voor wat hen overkomen is. Vergelijk deze misdaad met eender welke andere misdaad en je merkt al snel hoe ridicuul dit is.

We zien een slachtoffer van een overval of een carjacking standaard als slachtofferwaardig, maar in het geval van seksueel geweld, en het typevoorbeeld van verkrachting, gaan we al snel zaken opwerpen als “Ja maar, had je wat gedronken? Heb je het niet uitgelokt? Was je wel voldoende deftig gekleed?” Maar wat doet dat er eigenlijk toe? Inderdaad, niks. Het is alleen maar schadelijk in de gevolgen die worden ervaren door het slachtoffer.

Zo blijkt dat heel wat slachtoffers niet naar buiten durven komen met hun seksueel geweldervaring uit schrik voor de reacties vanuit de omgeving. Soms, zijn die reacties al zodanig diepgeworteld dat slachtoffers zelf niet kunnen erkennen dat ze wel degelijk slachtoffer geworden zijn van een verschrikkelijke misdaad. Slachtoffers hebben vaak de neiging om iedere zet die ze voorafgaand aan de daad gemaakt hebben te analyseren, maar gaan voorbij aan alle stappen die de dader heeft ondernomen. Ze plaatsen zichzelf vaak in de rol van de schuldige, wat door onbegripvolle reacties uit de omgeving nog versterkt kan worden. Tijd voor verandering.

Graag wil ik nog even duidelijk maken dat de omgekeerde reactie ook nefast kan zijn. Van je stoel vallen van verbazing kan het ook zeer moeilijk maken voor het slachtoffer. Net zoals, vergeten dat het slachtoffer een persoon is met talrijke eigenschappen die verder gaan dan enkel en alleen deze wrede ervaring. In die gevallen wordt het heelproces van het slachtoffer immers niet optimaal bevorderd. Wat dan wel?

  1. Luister. Op een begripvolle manier. Tracht het verhaal niet te veel rond jou te laten draaien. Akkoord, dergelijke getuigenis kan hard en schokkend aankomen, maar het is niet de bedoeling dat het slachtoffer jou gaat troosten.
  2. Minimaliseer de feiten niet. Vaak hebben we de neiging om een beoordeling van de ernst van de feiten uit te voeren. Daar gaat het echter niet om. Waar het om gaat, is dat dit slachtoffer geleden heeft en dat leed moet erkend worden. Geef het de ruimte om te bestaan en bedank het slachtoffer voor het vertellen over deze moeilijke ervaring.
  3. Laat het slachtoffer zelf beslissen. Tijdens hun seksuele geweldervaring werd dit recht hen immers volledig ontnomen. Maak niet dezelfde fout wanneer je hen tracht te helpen. Het is bij omstaanders vaak een spontane reflex om recht te springen en naar de politie te spurten, maar best vraag je eerst aan het slachtoffer wat die wenst te ondernemen. Probeer de beslissing te accepteren en te ondersteunen.

Belangrijk is om te beseffen dat je vaak snel een wereld van verschil kan maken in het heelproces van slachtoffers. Besteed aandacht aan de zaken die er echt toe doen: het veroorzaakte leed en de benodigdheden om te kunnen helen. Luister en empower. Samen staan we sterk.

logo viva-svv

De inhoud van de site kan veranderen naargelang je een andere regio kiest.